Bớt ăn đi dành tiền lo cho dân

ĐBQH Đỗ Văn Đương (TP.HCM) đã phát biểu như thế vào chiều 31/10 trước nghị trường Quốc hội. Câu nói đó làm cả nghị trường lặng yên trong giây lát! Và rất nhiều ĐB khác phát biểu trước và sau ông cũng bày tỏ tâm tư như vậy.

           ĐB Đỗ Văn Đương (TP. HCM) phát biểu tại nghị trường Quốc hội chiều 31/10

Cắt bớt lãnh đạo

ĐB Đỗ Văn Đương kiến nghị phải giảm bớt bộ máy hành chính và bộ máy các cơ quan khác, kể cả tổ chức đoàn thể.

Việc giảm biên chế, theo lộ trình đến 2020 mới giảm được 100.000 người thì không thấm tháp gì so với gần 3 triệu cán bộ, công chức mà nhiều người nói rằng khoảng 1/3 trong đó là vô dụng, sáng cắp ô đi tối cắp ô về. Đấy là công chức ma. Ăn lương mà không làm việc lại bóc lột dân. Dân người ta không chịu được. 

“Tôi cũng đồng ý với nhiều ĐB là luật có rồi nhưng có lẽ phải cắt bớt lãnh đạo đi. Hiện nay nhiểu người đi học làm lãnh đạo quá, nếu như nhiều lãnh đạo thì chỉ tay năm ngón, thậm chí chỉ Đông, Tây, Nam, Bắc nữa, cấp dưới khó thực hiện lắm. Người làm thì ít, phấn đấu thành người công chức tận tụy thì ít nhưng mà ngước lên phấn đấu làm lãnh đạo nhiều quá, dân người ta kêu lắm” – ĐB Đương cũng kêu luôn trước nghị trường.

Về vấn đề tham nhũng, lãng phí, theo ĐB Đương nếu chỉ nói nhưng không làm thì rung động trong không khí thôi. Thay cho hô hào là phải công khai danh tính cá nhân, tổ chức, dự án, công trình cụ thể để cho nhân dân biết và pháp luật xử lý. Nếu làm tốt chỗ này thì hàng ngàn héc ta đất, bao nhiều nghìn tỷ sẽ được giải quyết.

Hay làm tốt công tác chống thất thu từ thuế để có thể thu được vài chục ngàn tỷ đồng. Sang năm 2015 mà giảm chi từ 5-10% cho khu vực hành chính ở hội thảo, hội nghị, đi nước ngoài thì chỗ này cũng được vài chục nghìn tỷ nữa.

Rồi có giải pháp thu hồi tài sản sau thanh tra, kiểm toán một cách triệt để thì đây cũng thu được vài chục nghìn tỷ đồng. “Cộng tất cả những nghìn tỷ ấy lại có lẽ quá đủ để tăng lương rồi” – ĐB Đương khẳng định chắc nịch.

Không chỉ có “đêm hay nằm mơ tính toán sang năm có nâng lương không” ĐB Đỗ Văn Đương còn đưa ra một kiến nghị mà làm cả nghị trường lặng yên.

Ông nói: “Nếu không cân đối được có lẽ tôi đồng ý với rất nhiều ĐB thôi thì phải thương những người có hệ số lương ba phẩy trở xuống, và những người về hưu trước năm 1993. Người ta cũng sắp chết cả rồi, quá khổ lắm rồi. Quốc hội, Chính phủ dành tình cảm cho họ, bớt ăn đi dành cho họ và tăng lương cho người ta”.

“Lạm phát” cấp phó

Phát biểu trước Quốc hội, ĐB Trần Đình Nhã (Thừa Thiên - Huế) đặt câu hỏi: “Quốc hội nên làm gì trước tình trạng lạm phát cấp phó trong các cơ quan, tổ chức hưởng ngân sách?” Rồi ĐB Nhã đưa ra những số liệu ngốn tiền thuế của dân.

Cụ thể, hiện cả nước có 139.000 cơ quan hành chính sự nghiệp và tổ chức hưởng ngân sách. Đồng nghĩa có khoảng 139.000 cấp trưởng. Số lượng cấp phó phân bố không đều nhưng có cơ quan chỉ có một vài người, hoặc 5, 6 thậm chí 7, 8 cấp phó. Vấn đề đặt ra là tại sao cấp phó ở nước mình nhiều thế.

Trong khi một số nước như Anh, Nhật Bản, Hàn Quốc, nhiều cơ quan, thậm chí không có thứ trưởng. Phải chăng ở ta là phong trào, là chính sách cán bộ bảo đảm cơ cấu vùng miền và theo cơ chế “xin – cho”?

Ai cũng biết rằng, cấp phó nhiều, tất yếu bội chi ngân sách nhà nước tăng lên. Thử đặt một phép tính: Nếu một cấp phó hàng năm nhà nước chi thêm trung bình khoảng 30 triệu đồng như phụ cấp chức vụ, diện tích phòng làm việc, điện nước, đi lại v.v... thì 139.000 cấp phó sẽ phải chi khoảng hơn 4.000 tỷ đồng, con số này sẽ gấp 2, 3, 4, 5 lần nếu số lượng cấp phó là 2, 3, 4, 5 người.

Không chỉ đồng tình với vấn đề ĐB Nhã đặt ra, ĐB Lê Nam (Thanh Hóa) phát biểu sau đó cho rằng, nếu tổ chức bộ máy của chúng ta cứ thế này thì câu chuyện cồng kềnh, không có hiệu lực, hiệu quả vẫn còn tái diễn. Nếu bí thư kiêm chủ tịch thì cũng đã giảm đi được nhiều rồi. Các Đảng cầm quyền đều như thế, cầm quyền trực tiếp luôn. Sao Ủy ban kiểm tra lại còn Thanh tra Chính phủ, Bộ Nội vụ lại còn Ban Tổ chức trung ương?

ĐB Lê Nam (Thanh Hóa) kiến nghị: “Chúng ta cần rà lại các chính sách. Trong 16 chương trình mục tiêu quốc gia, nhiều chính sách không còn phù hợp và việc đầu tư không còn hiệu quả nên giảm đi thì ngân sách sẽ có thêm hàng chục ngàn tỉ đồng”.

ĐB này phân tích: “Rất nhiều chính sách chồng chéo mà lãnh đạo địa phương bảo nhiều như lông bò, không nhớ nổi. Hỗ trợ gạo thì có gạo biên giới, gạo bán trú, gạo trồng rừng. Có cái hỗ trợ của Ủy ban Dân tộc, cái của Sở Lao động”.

“Tôi hy vọng Đại hội XII của Đảng tới đây sẽ có những đổi mới mạnh mẽ về thể chế. Có như vậy mới giảm được bộ máy nhà nước. Ngay các hội đặc thù của một tỉnh như Thanh Hóa hằng năm cũng phải chi mấy trăm tỷ đồng. Điều đó là rất vô lý, tôi thấy cực kỳ vô lý. Nếu không đổi mới thì không có cách gì, không ngân sách nào có thể chịu đựng được” – ĐB Lê Nam trăn trở. 

Cũng nặng lòng với nhân dân, ĐB Nguyễn Thị Quyết Tâm (TP.HCM) nêu vấn đề: “Tại sao chúng ta để một bộ máy mà người tích cực cũng như không tích cực, người sáng tạo cũng như người không sáng tạo, người có học hành tử tế cũng bị đối xử như người chạy bằng, chạy chỗ.

Trong cơ chế ấy, người giỏi, có tự trọng sẽ không có động lực để phấn đấu; người làm dở sẽ không thấy xấu hổ. Cũng phải nói thêm có lỗi của chính người đứng đầu năng lực yếu kém, hạn chế. Nhưng hạn chế đó không xấu mà xấu là ở chỗ người đó sợ cấp dưới hơn mình, tìm mọi cách làm thui chột tài năng, cống hiến của cán bộ công chức, nhất là cán bộ trẻ”.

Lương không thể không tăng

Nhiều ĐBQH không tán thành việc không điều chỉnh tăng lương năm 2015. ĐB Đặng Ngọc Tùng (Đồng Nai) nói: “Vấn đề đặt ra ở đây không phải là tăng hay không tăng mà năm 2015 bằng mọi cách phải tăng lương cho người lao động”.

“Tại sao?”, ông Tùng đặt câu hỏi và tự trả lời: “Vì lộ trình đã đặt ra, luật đã thông qua, đã khẳng định rằng năm 2015 lương tối thiểu phải bằng mức sống tối thiểu. Và căn cứ vào luật này thì Tổ chức Công đoàn đã ngồi lại họp 2 phiên với người sử dụng lao động tức là Hội đồng tiền lương quốc gia. Tổ chức Công đoàn đề nghị muốn bằng mức sống tối thiểu thì năm 2015 lương phải tăng 32%. Nhưng vì khó khăn, cuối cùng Hội đồng tiền lương quốc gia thống nhất năm 2015 tăng lương từ 14,5 - 15%”.

“Trước mắt giữ các chương trình mục tiêu quốc gia như nghị quyết Quốc hội, nhưng sắp xếp lại nguồn lực để tập trung cho những chương trình trọng điểm có ý nghĩa dài hạn. Sau năm 2015 đến năm 2016 chúng ta sẽ chuẩn bị lại, thu xếp cho gọn” – Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nêu ý kiến.

Trước đó, ĐB Lê Nam (Thanh Hoá) cũng nói: “Chúng ta đã lỗi hẹn một lần với cử tri rồi. Lần này, chúng ta lại tiếp tục không tăng lương cho họ? Những lý do chưa tăng lương như bộ máy cồng kềnh, chất lượng chưa hiệu quả v.v... là không đủ sức thuyết phục. Bởi vì, những lý do đó đều thuộc lỗi của Quốc hội, của Chính phủ, không phải lỗi của người hưởng lương”.

Trái với các ý kiến đề nghị tăng lương, ĐB Trần Du Lịch (TP.HCM) kiến nghị hỗ trợ 400 - 500 ngàn/tháng cho mỗi công chức và cán bộ bằng quỹ chứ không tăng lương tối thiểu. Lập luận của ĐB Lịch là nếu tăng lương tối thiểu thêm 100 ngàn đồng thì những người như tôi lĩnh thêm gần một triệu đồng/tháng. Trong khi đó anh em giúp việc chỉ được 200 - 300 ngàn, chênh lệch hệ số lương quá lớn.

Do đó, ĐB Trần Du Lịch đề nghị trước mắt khó khăn nên trợ cấp. Bởi lúc này càng tăng lương tối thiểu, càng tăng bất công. Vì những thành phần cần giúp nhất lại không được bao nhiêu tiền còn những người không khó khăn lại được nhiều tiền.

Về câu chuyện tăng lương, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân có ý kiến: Chủ tịch Quốc hội đã chỉ đạo Bộ tài chính, Ủy ban Tài chính, Ngân sách sẽ tính toán lại, cân đối nguồn từ tăng thu năm 2014, tăng thu năm 2015; cắt giảm chi thường xuyên ngoài lương năm 2015 và cắt giảm một số khoản chi nữa để tiết kiệm, tạo nguồn. Nhưng đây chỉ là nghiên cứu phương án, chưa kết luận được. Vì vấn đề này dính tới cân đối ngân sách. Sẽ báo cáo lại Quốc hội sau khi trình ra dự thảo nghị quyết.

VĂN HÙNG/nongnghiep.vn

Read more…

Biên dịch: Trần Xuân Thủy | Hiệu đính: Lê Hồng Hiệp

TRUNG QUỐC: MỘT CHÍNH QUYỀN TRUNG ƯƠNG MẠNH

Để hiểu được Trung Quốc và tương lai của quốc gia này trong 20 năm tới, bạn phải hiểu về con người và xã hội của họ. Trong 5.000 năm, người Trung Quốc tin tưởng rằng đất nước chỉ an toàn khi chính quyền trung ương mạnh. Một chính quyền trung ương yếu có nghĩa là lộn xộn và hỗn loạn. Một chính quyền trung ương mạnh sẽ đưa đến một đất nước Trung Hoa hòa bình và thịnh vượng. Mọi người Trung Quốc đều hiểu điều đó. Đó là nguyên tắc cốt yếu của họ, được rút ra từ những bài học lịch sử sâu sắc nhất. Sẽ không có sự chệch hướng khỏi nguyên tắc này trong tương lai gần. Đây là một tư tưởng có trước thời cộng sản. Nó đã tồn tại qua hàng trăm năm, hàng ngàn năm.

Một vài người phương Tây muốn nhìn thấy Trung Quốc trở thành một nền dân chủ theo truyền thống phương Tây. Điều đó sẽ không xảy ra. Người Mỹ tin rằng bạn không thể trở thành một quốc gia thành công nếu không có các cuộc bầu cử phổ thông đầu phiếu, dù là bầu Tổng thống hay là bầu Quốc hội, và bạn phải thay đổi lãnh đạo vài năm một lần. Đó là cái nhìn định kiến của họ về thế giới. Người Trung Hoa chưa bao giờ có truyền thống đó. Trung Quốc là một quốc gia rộng lớn với 1,3 tỷ người, với một nền văn hóa khác biệt và một lịch sử khác biệt. Nó sẽ làm theo cách của nó.

Vào mùa thu năm 2011, bạo động xảy ra tại làng chài Ô Khảm, tỉnh Quảng Đông. Nông dân mất đất vào tay các công ty bất động sản, những người đã thông đồng với quan chức địa phương. Lợi nhuận từ việc bán những mảnh đất này rơi vào tay bọn họ và các quan chức. Cuộc bạo động bắt đầu bằng một cuộc biểu tình có quy mô tương đối nhỏ của vài trăm người nông dân đau khổ trong tháng Chín. Đến tháng Mười hai, nó đã leo thang thành một cuộc bạo động toàn diện khi một người biểu tình bị chết trong khi bị cảnh sát giam giữ. Trong vòng vài ngày, 20.000 dân làng đã được huy động tham gia biểu tình. Họ trục xuất các quan chức ra khỏi làng bằng vũ lực, dựng các chướng ngại vật trên đường và tự vũ trang cho mình bằng các vũ khí thô sơ. Họ yêu cầu được trả lại đất đai. Mặc dù có sự kiểm duyệt về tất cả các tin tức liên quan đến Ô Khảm trên hệ thống truyền thông của Trung Quốc, rất nhiều người Trung Quốc có thể đọc được những gì đang diễn ra trên Internet, từ các nguồn tin nước ngoài. Cuối cùng, Phó Bí thư tỉnh ủy Quảng Đông đã gặp những người biểu tình và giải quyết vấn đề. Chính quyền công nhận rằng dân làng đã có những khiếu nại chính đáng, một số đất đai đã được trả lại cho họ và những dân làng bị bắt trong các cuộc biểu tình trước đó đã được thả ra. Sau đó, bầu cử tự do đã được tổ chức bằng hình thức bỏ phiếu kín. Một thủ lĩnh của phong trào biểu tình giành được thắng lợi lịch sử và trở thành lãnh đạo mới của làng. Ô Khảm trở thành một tin vui cho những người hi vọng sẽ nhìn thấy cải cách dân chủ ở Trung Quốc.

Các tin tức cho chúng ta biết các cuộc biểu tình tương tự đang xảy ra hàng ngày ở các vùng khác của Trung Quốc. Vài người nghĩ rằng những sự kiện này là bằng chứng cho thấy một nhà nước Trung Quốc đang yếu đi. Nhưng sự thật là không một sự cố nào được phép phát triển trở thành phong trào quốc gia. Sự kiện Ô Khảm cho thấy điều này. Đảng Cộng sản đã cử ngay cấp Phó Bí thư Quảng Đông đến hòa giải và vãn hồi trật tự.

Có hai bài học rút ra từ Ô Khảm. Bài học đầu tiên là Đảng Cộng sản vẫn nắm quyền kiểm soát. Trật tự được vãn hồi với sự giúp đỡ của Đảng. Bài học thứ hai là cái cách mà Đảng Cộng sản có thể sử dụng cả các biện pháp cứng mà mềm để duy trì hòa bình. Trước khi bất kì một vụ rắc rối nào leo thang, bộ máy an ninh nhà nước đầy quyền lực có thể sử dụng các biện pháp mạnh để bóp chết các cuộc biểu tình từ trong trứng nước. Nhưng nó cũng có thể đứng về phía những người dân làng chống lại các quan chức tham nhũng ở địa phương. Nếu nghĩ về Đảng Cộng sản đơn thuần như một bộ máy tham nhũng nặng nề thì quá đơn giản hóa vấn đề. Trong thực tế, trong suốt cuộc nổi dậy, dân làng Ô Khảm đã rất cẩn thận tuyên bố trên các biểu ngữ của họ rằng họ ủng hộ Đảng Cộng sản, nhưng phản đối các quan chức tham nhũng tại địa phương.

Đây là một chiến lược phổ biến được những người phản kháng Trung Quốc sử dụng hàng ngàn năm qua. Họ hiểu rằng đối chọi lại chính quyền trung ương có nghĩa là chắc chắn bị tiêu diệt. Vì thế, họ chống lại những hành động sai trái của các quan chức địa phương trong khi vẫn tuyên bố trung thành với chính quyền trung ương. Không ai thách thức chính quyền trung ương trừ khi họ được chuẩn bị để đi đến cùng và giành quyền kiểm soát toàn bộ đất nước, một điều rất khó xảy ra.

Thay đổi về chính trị

Sự trỗi dậy của Trung Quốc trở thành một cường quốc trên trường quốc tế là một trong những sự kiện kịch tính nhất trong thời đại chúng ta. Sự tăng trưởng của nền kinh tế Trung Quốc cũng là một điều đặc biệt. Tăng trưởng đã diễn ra với một nhịp độ không thể tưởng tượng được ở thời điểm cách đây 40 năm và trên một quy mô chưa từng có trong lịch sử loài người. Có vẻ nó sẽ còn tiếp tục diễn ra trong vài thập kỷ tới, với việc Trung Quốc sẽ có tổng sản phẩm quốc nội (GDP) lớn nhất thế giới vào năm 2020. Sự biến đổi của người dân Trung Quốc cũng không kém phần ấn tượng, từ đám quần chúng buồn tẻ và đơn điệu trở thành những cư dân với lợi ích và khát vọng đa dạng.

Về mặt quân sự, Trung Quốc sẽ có những bước tiến dài và phát triển các công nghệ và năng lực vốn giúp nước này đạt được sức mạnh của nó. Vào thời điểm hiện tại, người Mỹ có thể tiến vào sát lãnh hải cách bờ biển Trung Quốc 12 hải lý để quan sát. Trung Quốc cuối cùng cũng sẽ có thể đẩy người Mỹ ra khỏi giới hạn 12 hải lý này. Rồi Trung Quốc sẽ hướng tới mục tiêu đẩy người Mỹ ra khỏi vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý và ngăn cản các hoạt động do thám của người Mỹ trong phạm vi 200 hải lý của vùng bờ biển phía đông nước này.

Tôi thấy phương trình quyền lực toàn cầu đang thay đổi. Trong 20 đến 30 năm nữa, Trung Quốc sẽ muốn ngồi bình đẳng ở chiếu trên. Rốt cuộc, Trung Quốc không phải là một cường quốc mới – nó là một cường quốc cũ đang sống lại. Và tôi tin tưởng rằng mục đích của Trung Quốc là trở thành cường quốc vĩ đại nhất trên thế giới.

Khi sự thay đổi diễn ra trên khắp đất nước, nền chính trị của Trung Quốc cũng không thể đứng ngoài cuộc. Đối với bất kỳ hệ thống nào, việc ổn định mãi mãi là điều không thể. Một trong những điều nổi bật tôi đã nhìn thấy trong cuộc đời mình là cách hệ thống Lê-nin-nít của Liên Xô đã để Mikhail Gorbachev được thăng tiến trong khi ông ta quyết định rằng hệ thống đó đã hư hỏng và cần phải cải tổ. Tôi không thể nói rằng điều này sẽ không được lặp lại ở Trung Quốc. Dù lựa chọn lãnh đạo của bạn có sáng suốt đến thế nào đi chăng nữa thì bạn cũng sẽ gặp phải một thế hệ nào đó nói rằng: “Nhìn này, hệ thống này đã trở nên vô dụng. Hãy giải phóng nó đi”. Không ai có thể nói điều đó sẽ không xảy ra.

Nhưng ngay cả khi điều đó xảy ra, nó cũng sẽ không dẫn đến kết quả phổ thông đầu phiếu. Sẽ có sự thay thế một đội ngũ lãnh đạo này bằng một đội ngũ lãnh đạo khác, bởi vì xét cả về mặt văn hóa và lịch sử, niềm tin ở Trung Quốc là một chính quyền trung ương mạnh sẽ đưa đến hòa bình và thịnh vượng. Phổ thông đầu phiếu sẽ không thể được nhìn thấy ở Trung Quốc và cũng sẽ không tạo ra một nước Trung Quốc thịnh vượng. Và họ cũng sẽ không thử nghiệm điều đó.

Bất kể có bao nhiêu vụ Ô Khảm đi chăng nữa, trong trung hạn, tôi không nhìn thấy một vụ nổi dậy nào thành công. Đúng, người Trung Quốc có một truyền thống về những cuộc nổi dậy do những người nông dân đứng đầu, hoặc được gọi là “khởi nghĩa”. Nhưng điều này thường xảy ra khi cuộc sống trở nên không thể chịu đựng được. Hiện giờ, cuộc sống của những người bình thường đang trở nên tốt hơn. Tại sao họ lại muốn một cuộc cách mạng? Họ biết rằng một cuộc cách mạng có thể sẽ lấy đi của họ tất cả những tiến bộ mà họ đạt được kể từ khi Đặng Tiểu Bình mở cửa đất nước. Đối với những người Trung Quốc trẻ tuổi, triển vọng kinh tế chưa bao giờ tốt hơn thế, mức sống được cải thiện hàng ngày và Trung Quốc đang trở lên hùng mạnh hơn trong vai trò một quốc gia. Tôi không thấy họ muốn xáo trộn điều đó. Những công nhân đến từ vùng nông thôn bị bỏ rơi không nhiều và cũng không được tổ chức. Họ muốn gia nhập tầng lớp trung lưu tại các thành phố nhằm cải thiện số phận của họ. Tầng lớp trung lưu, đến lượt mình, háo hức muốn leo lên đỉnh. Sau khi tầng lớp này xoay xở để có vị trí và tự củng cố, họ muốn có sự minh bạch hơn và tiếng nói lớn hơn về việc đất nước được quản lý như thế nào, nhưng vẫn còn phải chờ thêm một thời gian. Tóm lại, dù hệ thống hiện tại cần được cải tiến, nó không phải sắp tan rã.

Những người bên ngoài không nên đánh giá thấp ý chí của chính quyền trung ương trong việc giữ vững quyền lực và sự kiểm soát. Chính quyền được thông tin đầy đủ và hiện đại, theo dõi tình huống sát sao và sẵn sàng tiến hành các hành động phủ đầu. Sự ra đời của công nghệ hiện đại – Internet, iPhone và mạng xã hội – chắc chắn đã làm cho chính quyền phải làm việc vất vả hơn bởi vì nó cho phép mọi người nói chuyện với nhiều người cùng lúc và các nhóm nhỏ tập hợp thành các nhóm lớn hơn. Nhưng không có sự nghỉ ngơi nào trên mặt trận này cả. Chính quyền Trung Quốc triển khai một đội quân gồm các chuyên gia để giám sát và kiểm duyệt những gì diễn ra trên không gian mạng. Số lượng nguồn lực con người mà Trung Quốc sẵn sàng đổ ra để kiểm soát dòng chảy thông tin thật đáng ngạc nhiên. Và mặc dù một số công dân mạng đã sáng tạo trong việc vượt qua bức “vạn lý tưởng lửa” của Trung Quốc, nhưng các biện pháp kiểm duyệt thường có hiệu quả và các nhà cầm quyền có được sự kiểm soát chặt chẽ đối với hoạt động trên mạng. Bộ máy kiểm duyệt sẽ loại bỏ khả năng vận động và tổ chức quần chúng. Lực lượng an ninh sẽ hạ gục bất cứ cái gì có thể luồn lách qua các kẽ hở.

Với tất cả những thứ đó trong đầu, chúng ta có thể kỳ vọng vào loại hình cải cách chính trị nào ở Trung Quốc trong 10 đến 20 năm tới?

Họ sẽ chuyển một cách thận trọng sang một mô hình chính phủ có sự tham gia của người dân nhiều hơn. Đã có các cuộc bầu cử trực tiếp ở một số làng và cho các cơ quan lập pháp ở cấp thấp. Việc Trung Quốc dần dần cho phép cách làm này được thực hiện ở cấp cao hơn không phải là điều không thể tưởng tượng. Nhưng cách tiếp cận của họ mang tính thử nghiệm và tiệm tiến từ từ. Họ sẽ tránh các cuộc tranh cử hoàn toàn tự do với những kết quả không thể dự đoán trước. Chừng nào họ còn đứng ở vị trí kiểm soát tất cả, họ còn có thể tiến hành thử nghiệm. Rốt cuộc, không có áp lực hoặc động cơ thúc đẩy mạnh mẽ để họ thực hiện các thay đổi mạnh mẽ.

Nền dân chủ độc đảng là một khái niệm mà Đảng Cộng sản Trung Quốc đã và đang muốn khám phá. Đại hội Đảng lần thứ 17 đã cởi mở hơn Đại hội lần thứ 16. Đã có nhiều sự lựa chọn hơn cho các ứng viên vào các vị trí lãnh đạo cấp cao của Đảng. Trong quá khứ, lãnh đạo tối cao như Mao Trạch Đông và Đặng Tiểu Bình sẽ chỉ định người kế nhiệm, nhưng Hồ Cẩm Đào không thể có sự lựa chọn của mình.

Dân chủ độc đảng có thể mở rộng tới các phần khác của hệ thống. Một cách để thực hiện điều này có thể là việc cho phép các cuộc tranh cử có kiểm soát, có thể ở cấp tỉnh hoặc thành phố, giữa các ứng cử viên được Đảng chấp thuận. Họ có thể bắt đầu bằng việc có từ ba đến bốn người có thể tin cậy cạnh tranh giành một vị trí quan trọng và lưu ý họ rằng điều quan trọng là họ phải nhận được sự ủng hộ của người dân mới có thể được lựa chọn.

Tất nhiên, một số thứ nếu có thay đổi thì cũng diễn ra rất chậm. Tôi không nghĩ họ sẽ từ bỏ việc kiểm soát toàn diện và kỹ lưỡng đối với hầu hết các mặt của quản lý chính quyền. Tham nhũng, cũng như việc thiếu vắng nền pháp quyền và các thể chế quản trị, nhiều khả năng sẽ tiếp tục là đặc trưng của hệ thống Trung Quốc – đó cũng là những điểm yếu dễ nhận thấy.

Tham nhũng mang tính chất cố hữu từ những ngày đầu. Nhưng sau khi Trung Quốc tiến hành cải cách thị trường, tham nhũng đã tăng theo cấp số nhân bởi vì lương của các bộ trưởng và các quan chức không là gì so với phần còn lại của xã hội vốn trở lên giàu có một cách nhanh chóng. Ngày nay, không có gì được tiến hành ở Trung Quốc mà không có “guan xi”, tức là quan hệ. Bạn phát triển quan hệ bằng cách tặng các món quà, được phân loại tùy theo tầm quan trọng của người mà bạn muốn xây dựng quan hệ. Ở khắp nơi, mọi người muốn phát triển quan hệ với một ai đó cao hơn, và những quan chức cao hơn đó muốn có quan hệ với những người cao hơn nữa. Và nếu như bạn, với vai trò là người giám sát tôi, tạo cho tôi áp lực thái quá, thì tôi có thể phát triển quan hệ với người giám sát của bạn. Đó là một cách để tôi giải quyết xung đột. Đảng Cộng sản đã gọi cuộc đấu tranh với tham những là “một vấn đề sống còn” của Đảng.

Đảng có thể kiểm soát được tham nhũng không? Nó có thể cố gắng giữ trong sạch ở cấp cao. Tuy vậy, ngày 11 tháng 11 năm 2012, tờ Thời báo New York đã công bố gia đình Ôn Gia Bảo có trong tay 2,7 tỷ đô la. Tôi không thấy họ có thể kiểm soát tham nhũng ở cấp độ địa phương. Tham nhũng không làm sụp đổ hệ thống, nhưng nó ngăn cản hệ thống hoạt động một cách có hiệu quả. Khi bạn có những quan hệ có thể quyết định việc đề bạt hoặc chỉ định các chức vụ quan trọng và ảnh hưởng đến cách mà các chính sách hoạt động, bạn sẽ không đạt được mức tăng trưởng tối ưu.

Cũng bám rễ sâu vào trong văn hóa Trung Quốc là cách làm việc ít chú ý đến các quy định của pháp luật hoặc các thể chế quản trị. Ở Singapore, chúng ta đã phải chấp nhận rằng chúng ta phải giống như phương Tây trong vấn đề này – có các cơ quan lập pháp quyết định về từ ngữ trong các văn bản luật và rồi có các tòa án và quan tòa độc lập để giải thích các luật đó. Quốc hội có thể thông qua bất kỳ luật gì, nhưng khi nó đã được thông qua, nếu như có một cuộc tranh chấp xảy ra, bạn không quay trở lại Quốc hội và nói: “Các ông viết như vậy có nghĩa là gì?” Bạn đi đến gặp một quan tòa, người sẽ nói: “Tôi giải thích điều này theo nghĩa như thế này, căn cứ theo các quy định chặt chẽ của việc giải thích văn bản dựa trên các tiền lệ đã có từ lâu”.

Người Trung Quốc không chấp nhận điều này, cũng như họ không chấp nhận rằng khi bạn ký một thỏa thuận, đó là sự kết thúc. Đối với họ, khi bạn ký một thỏa thuận, đó là sự bắt đầu của một tình bằng hữu lâu dài, và thi thoảng, khi đã là những người bạn, bạn phải tính xem liệu có phải một trong hai người kiếm được quá nhiều tiền và cần phải nhả thêm ra cho người kia hay không.

Sự nhập nhằng này cũng được phản ánh trong cách họ nhìn các thể chế. Ở Trung Quốc, con người quan trọng hơn địa vị. Bạn có thể là Chủ tịch nước, nhưng nếu bạn không có ảnh hưởng với quân đội, bạn sẽ là một Chủ tịch nước loại khác – trong khi ở Singapore, Anh, Châu Âu hay Mỹ, nếu bạn là Tổng thống hay Thủ tướng, những người đứng đầu quân đội sẽ tự động nhận lệnh từ bạn bởi vì thể chế quan trọng hơn con người. Liệu Trung Quốc có thể học theo Singapore – đừng nói là Mỹ – trong việc thiết lập nền pháp quyền và các thể chế quản trị không? Không dễ chút nào cả! Điều này đòi hỏi một sự thay đổi căn bản trong cách tiếp cận về tư duy của cả chính phủ và người dân. Và nếu những khái niệm này không tồn tại trong văn hóa và lịch sử của họ, người ta sẽ phải hỏi: Chúng xuất hiện từ đâu?

Thay vào đó, tôi thấy họ đang tạo ra hệ thống riêng của mình và thử nghiệm tất cả các mô hình có thể có mà không cần nền pháp quyền cũng như các thể chế quản trị. Nhưng chính vì những hạn chế này, Trung Quốc sẽ không bao giờ vận hành ở mức mà tôi gọi là khả năng tối đa – một nhà nước lý tưởng nơi bạn phát triển chắc chắn, luôn luôn tiến về phía trước.

Trung Quốc sẽ cải tiến các thể chế và hệ thống của nó, nhưng theo cách riêng của Trung Quốc. Bất kể cải cách của họ là như thế nào, có một thứ sẽ không đổi: họ sẽ duy trì một chính quyền trung ương mạnh.

Nguồn:nghiencuuquocte.net

Read more…

Biên dịch: Ngô Văn Tổng | Hiệu đính: Nguyễn Thị Nhung

Khi làn gió phấn khởi của “Mùa xuân Ả Rập” như người ta vẫn gọi cuối cùng cũng đi qua, thế giới có lẽ sẽ nhận ra một thực tế trần trụi rằng bộ máy điều hành tại khu vực này vẫn không có bước chuyển mình mới mẻ nào. Dù những thay đổi này bề ngoài nhìn có vẻ rất lớn lao và dù các ký giả đã cố gắng tô vẽ cho chúng thật chấn động, nhưng nhiều thập kỷ về sau, khi bao quát lại toàn bộ sự kiện, chúng ta chắc chắn sẽ khó có thể coi bất cứ những thay đổi nào trong số đó là một công cuộc chuyển đổi thực chất và bền vững, theo hướng nhân dân nắm quyền tại khu vực.

Và càng chắc chắn hơn nữa là những cuộc thử nghiệm dân chủ này sẽ không kéo dài. Tôi cho rằng, chẳng bao lâu nữa, những quốc gia vừa mới mò mẫm thực hiện các bước đi theo hướng “một người, một phiếu” (one man one vote) sẽ trở lại với chế độ độc nhân trị hay độc đảng trị. Nói cách khác, xuân sẽ qua và hè, thu, rồi đông sẽ tới. Cuộc sống vẫn tiếp diễn, cũng giống như nó đã tiếp diễn trong nhiều thiên niên kỷ qua.

Khu vực Trung Đông thiếu vắng một lịch sử xã hội vận hành dựa trên cách thức đếm số người ủng hộ để từ đó đưa ra các quyết định. Khu vực không có truyền thống dân chủ, cho dù là trong giai đoạn Hồi giáo cổ đại, giai đoạn lịch sử thuộc địa gần đây, hay trong kỷ nguyên chủ nghĩa dân tộc hậu thuộc địa. Khi các khối thuộc địa của Anh và Pháp tan vỡ và chia tách thành các quốc gia riêng rẽ, thì tất cả các quốc gia này cuối cùng lại quay về chế độ độc nhân trị. Đây không phải bởi sự tình cờ mà xuất phát từ nguồn gốc văn hóa và xã hội đã cắm rễ sâu từ xa xưa.

Tất nhiên, người ta có thể tranh luận rằng, dân chủ – một hiện tượng khá mới mẻ trong lịch sử nhân loại – đều đã bắt đầu nảy mầm đâu đó trong mọi khu vực, và rằng ở nhiều nơi (gồm cả một số quốc gia ở châu Á), dân chủ đã bắt rễ – hoặc ít nhất bề ngoài là như vậy – bất chấp môi trường của họ cũng thiếu vắng truyền thống dân chủ như vậy. Nhưng có một sự khác biệt quan trọng: Trung Đông không chỉ không có kinh nghiệm về các thể thức chính trị đại diện trong quá khứ, mà quan trọng hơn khu vực này còn thiếu vắng các nhân tố xã hội làm nền tảng thiết yếu cho dân chủ đứng vững.

Thứ nhất là ý thức về tư cách công dân bình đẳng. Nội dung tư tưởng này là cả bạn và tôi mặc dù có sự khác biệt về mức độ giàu có, vị thế xã hội, thành tựu, khả năng thể chất và tinh thần, và nhiều thứ khác, nhưng chúng ta đều bình đẳng với nhau ở một mức độ nào đó, chỉ đơn thuần vì một lý do duy nhất: chúng ta đều là công dân của một quốc gia cụ thể. Chúng ta có cùng những quyền và nghĩa vụ như nhau mà mọi quốc gia đều trao cho tất cả công dân của mình. Chúng ta bình đẳng về mặt pháp lý cũng như về mặt đạo đức. Tư tưởng này cần phải xuất hiện trước để làm tiền đề cho việc phát triển những hình thức áp dụng cũng như các thể chế dân chủ thực sự. Nó phải được không chỉ giới trí thức và những người tiến bộ mà toàn xã hội đón nhận.

Tuy nhiên, những gì chúng ta thấy tại nhiều vùng thuộc khu vực Trung Đông ngày nay là các hệ thống mang tính bộ lạc hoặc phong kiến. Tại Ả-rập Xê-út, lãnh đạo của các bộ lạc đều mang quà đến tặng nhà vua mỗi năm một lần. Cũng giống như Trung Quốc thời cổ đại, để đáp lại nhà vua cũng bạn cho họ các món quà có giá trị lớn hơn. Thường dân trung thành với bộ lạc – chứ không phải với quốc gia, vì ở đây quốc gia không tồn tại, và chắc chắn không phải với những đồng bào như họ.

Tôi đã có lần nói chuyện với một nhà ngoại giao người Mỹ một vài năm về trước, sau khi ông rời nhiệm sở ở Ả-rập Xê-út và ông đồng ý về quan điểm này. Ông cho rằng người Ả-rập Xê-út có cơ cấu tổ chức theo lối phong kiến. Tương tự như vậy, người Libi không có một quốc gia thống nhất mà là một tập hợp các bộ lạc, và chủ nghĩa khu vực tại đây còn khiến đặc tính này thêm trầm trọng. Tại các quốc gia bộ lạc này, khi một chế độ sụp đổ, có thể người ta sẽ tiến hành điều chỉnh sâu rộng các quy tắc vận hành tổ chức của nền chính trị – tức là ai được quyền quyết định cái gì và như thế nào – nhưng dân chủ sẽ không xuất hiện vì đơn vị cơ bản trong chính thể không phải là công dân mà là bộ lạc.

Các nhà quan sát đã chỉ ra rằng một số nước Ả rập đã trở thành quốc gia – theo nghĩa hiện đại hơn – nổi bật nhất là Ai Cập, Marốc và Tunisia. Tuy vậy, thậm chí các quốc gia này vẫn thiếu thành tố thứ hai và không kém phần quan trọng, đây lại là thành tố cần thiết để dân chủ có thể trở nên chín muồi và để toàn thể công dân chấp nhận kết quả của không chỉ cuộc bầu cử đầu tiên sau cách mạng mà còn của tất cả các cuộc bầu cử tiếp sau đó. Đó chính là thành tố mà tôi gọi là khả năng tài chính đủ vững mạnh để tạo ra những bước phát triển kinh tế thực sự.

Khu vực đang bỏ lỡ năng lực này đơn giản bởi vì họ luôn nhất quyết kìm hãm nữ giới ở hậu phương. Xã hội Ả rập nhìn chung đều do nam giới thống lĩnh. Họ đã từ chối trao quyền giáo dục bình đẳng cho nữ giới và không cho phép phái nữ được đóng góp sức lao động như nam giới trong xã hội – đây chính xác là những rào cản mà các quốc gia này cần khắc phục để giải phóng tiềm năng bản thân và tạo điều kiện cho nền kinh tế ở đây được hiện đại hóa. Họ đã phản đối giải pháp này và luôn tìm đủ mọi cớ để biện minh. Và vấn đề này đã truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác bởi lẽ những phụ nữ có học vấn thấp có xu hướng nuôi dạy nên những đứa con nhận thức thấp, do người mẹ dành nhiều thời gian cho con cái hơn người cha. Ngược lại, một thế hệ những người mẹ được giáo dục tốt hơn chắc chắn sẽ nuôi dạy nên thế hệ những người trẻ có thái độ và thế giới quan khác biệt.

Thậm chí ở một số quốc gia tại Trung Đông có tỷ lệ nữ giới học đại học gần bằng nam giới thì họ vẫn bị ngăn cản không thể phát huy hết tiềm năng của bản thân theo nhiều cách thức khác nhau. Thông thường, họ bị từ chối nhận vào các khóa học danh tiếng, chẳng hạn như các khóa học về khoa học, kỹ thuật hay luật, và thay vào đó người ta cho rằng họ nên đảm trách các ngành nghề ‘cho phái nữ’ truyền thống, chẳng hạn như làm giáo viên. Thậm chí khi họ đạt được sự thành công ngang bằng nam giới trong ngành giáo dục, thì tỷ lệ nữ giới tham gia lực lượng lao động ở nhiều quốc gia Trung Đông vẫn thua kém đáng kể so với con số này của nam giới vì nhiều lý do khác nhau. Một số nữ giới phải chịu đựng thói quen phân biệt đối xử trong công việc, từ việc bị trả lương không ngang bằng đến việc bị quấy rối tình dục. Một số nữ giới khác đơn giản lại thấy không đáng phải đấu tranh với những phiền phức mà họ phải chịu đựng hằng ngày như việc hạn chế nữ giới đi lại một mình chốn công cộng, hay những phụ nữ đã lập gia đình không nhận được bất cứ chia sẻ hay cảm thông nào từ xã hội khi họ không ở nhà để đảm trách công việc nội trợ.

Các chế độ dân chủ mới không thể tồn tại lâu dài nếu như không tạo được những bước phát triển thực sự về mặt kinh tế. Xét cho cùng, đối với một người dân bình thường dân chủ còn có nghĩa lý gì nếu như anh ta không thể tự nhận thấy được những kết quả mà nó mang lại? Chắc chắn dân chủ với anh ta mà nói sẽ chỉ đơn thuần là cứ lâu lâu lại phải đứng xếp hàng chờ đến lượt mình để đánh dấu vào một tờ giấy. Chỉ trong vòng một hay hai kỳ bầu cử, người dân sẽ bị vỡ mộng trước hệ thống và sau đó đất nước lại quay về một hình thức cai trị độc tài nào đó.

Tại Ai Cập, nhóm Huynh đệ Hồi giáo (Muslim Brotherhood) lần đầu tiên lên nắm quyền và có vẻ như hiểu được tính cấp thiết của trọng trách trên vai nên đã cử nhiều phái đoàn sang các nước khác để học hỏi những gì có thể về phát triển. Đó là dấu hiệu cho thấy họ thực sự nghiêm túc về vấn đề này. Nhưng liệu họ có thành công? Khi mà những thay đổi cần xúc tiến thì quá thiết yếu mà khung thời gian cho phép để đạt được điều đó thì lại quá ngắn ngủi? Trong khi tìm cách thực hiện các cuộc cải cách sâu rộng, họ sẽ phải đối mặt với những trở ngại lớn lao hình thành từ các nhân tố của chế độ cũ. Chẳng hạn, các cơ quan nhà nước sẽ vẫn đầy các công chức do cựu tổng thống Hosni Mubarak bổ nhiệm. Họ vẫn là một phần không thể tách rời của hệ thống mới bởi lẽ hệ thống mới không thể vận hành được nếu như nó phá bỏ hoàn toàn hệ thống cũ và xây dựng mới hoàn toàn từ con số không.

Khi thế giới ngày càng trở nên toàn cầu hóa, các chính phủ ở Trung Đông bắt đầu nhận thức được rằng họ phải đi cùng với thời đại, dù chỉ với từng bước nhỏ. Tại Ả-rập Xê-út, với cấu trúc xã hội mang đậm tính Hồi giáo, nữ giới vẫn bị buộc phải mặc trang phục che kín toàn thân khi xuất hiện tại nơi công cộng, và không được phép lái xe hơi. Nhiều địa điểm công cộng bị phân chia thành các khu riêng biệt theo giới tính. Nhưng thậm chí trong một xã hội lâu đời như thế này, tình hình cũng đang thay đổi.

Chẳng hạn, trường Đại học Khoa học và Công nghệ Vua Abdullah (KAUST) được thành lập năm 2009 giống như một ốc đảo tự do trong lòng một quốc gia bảo thủ sâu sắc. Trường đã thuê Giáo sư Shih Choon Fong, người từng là phó hiệu trưởng trường Đại học Quốc gia Singapore (NUS), làm hiệu trưởng. Trong phạm vi khuôn viên các khu học xá, nam giới và nữ giới được đối xử một cách bình đẳng, giống như mọi cư dân trong các xã hội theo lề lối phương Tây.

Đây là một bước đi tiến bộ, nhưng tôi không kỳ vọng những sinh viên tốt nghiệp tại KAUST đủ sức thay đổi đất nước của họ. Bạn không thể thay đổi cả một chế độ phong kiến chỉ bằng một vài thanh niên nam nữ tài năng và có học thức. Bạn phải đối mặt với nhóm giáo giới, mà ở đây là phái Wahhabi, nhóm giáo sĩ quyền lực bậc nhất và cũng bảo thủ nhất tại thế giới Ả-rập. Quyền lực của họ được giữ vững nhờ mối quan hệ cộng sinh với gia đình hoàng gia: hoàng gia được nắm trong tay của cải của cả đất nước trong khi nhóm giáo giới được bảo đảm gần như chắc chắn quyền tự tung tự tác đối với tất cả các vấn đề tôn giáo. Nhưng sau khi gặp nhà vua Abdullah, tôi tin rằng gia đình hoàng gia tại Ả-rập Xê-út hiểu rằng không thể nào giữ đất nước ở hiện trạng đóng băng trong suốt một kỷ nguyên nào đó. Họ sẽ phải tính đến phát triển quốc gia theo hướng tiến bộ. Sự thay đổi là tất yếu. Nhưng thay đổi ở tốc độ nào thì tôi không thể nói trước được. Có thể những quy tắc xã hội đang được áp dụng tại KAUST sẽ được nhân rộng tới toàn thể các khu vực xung quanh và sau đó là tất cả các khu vực thành thị.

Nhưng tại thời điểm này, đường hướng phát triển lâu dài của khu vực Trung Đông có vẻ vẫn chưa kiên định. Sau khi cuộc thử nghiệm bỏ phiếu và bầu cử hiện thời đang dần đi đến hồi kết, giải pháp đem lại sự phát triển bền vững và cung cấp công ăn việc làm cho khoảng hơn 350 triệu người vẫn còn là vấn đề tồn đọng. Tình thế trớ trêu này là điều khó tránh khỏi. Có nhiều ý kiến khẳng định rằng đây là khu vực giàu có tài nguyên thiên nhiên không đâu sánh bằng. Nhưng nhiều vùng ở khu vực này vẫn bị mắc kẹt trong vũng bùn trì trệ.

Thử thách thực sự đối với các quốc gia ở khu vực này là làm thế nào họ có thể chủ động gắn kết bản thân với thế giới bên ngoài một khi các nguồn năng lượng hữu hạn kia bị cạn kiệt. Họ cần phải chuyển đổi từ nền kinh tế lệ thuộc vào nguồn dầu mỏ dồi dào sang nền kinh tế có thể tự duy trì trên chính đôi chân mình về lâu dài, và họ phải tiến hành mục tiêu này chỉ trong phạm vi vài thập kỷ tới. Họ sẽ phải nhanh chóng cải thiện phương thức hiện tại của mình và phải tìm ra lợi thế cạnh tranh đối với các ngành công nghiệp phi khai khoáng, dù là trong lĩnh vực ngân hàng, hàng không, du lịch, sản phẩm tiêu dùng hay tổng hợp tất cả các lĩnh vực nói trên. Một trong những cách để đạt được điều này là cử những tài năng trẻ hàng đầu của họ sang làm việc trong những ngành công nghiệp này ở các thành phố của Mỹ hay Châu Âu, và sau đó, thu hút nguồn nhân lực này về quê hương nhằm xây dựng các ngành mũi nhọn tương tự trong nước.

Thật không may, nguồn dầu mỏ quá ư dồi dào lại có xu hướng nuôi dưỡng nên những bộ phận dân chúng có niềm tin rằng thế giới phải cung phụng cho cuộc sống của họ. Chính phủ của họ không may phải đảm trách công việc không ai muốn là nỗ lực huy động dân chúng làm việc và xóa bỏ tư duy ỷ lại nhu nhược này. Họ phải thuyết phục người dân rằng sự giàu có về dầu mỏ không kéo dài mãi mãi, thậm chí ngay khi tất cả doanh thu từ đó được lưu trữ trong một ngân quỹ đặc biệt và được đầu tư một cách cẩn thận. Đây là nhiệm vụ khó khăn nhất.

Cách đây một vài năm, một quốc gia tại Trung Đông đã cử một số sinh viên đến học tại Singapore, tin tưởng rằng những sinh viên đại diện cho một thế hệ mới này có thể được thay đổi tư duy. Mong ước này đã không xảy ra. Những sinh viên này đến đây không phải để tiếp thu nền văn hóa và đạo đức làm việc của chúng tôi. Họ đi rong chơi. Singapore là một chốn mới lạ đối với họ. Họ tự nhủ: “Hãy dành thời gian chơi thật vui vẻ rồi về nước”. Tại sao bạn phải lao động trong khi bạn có cả kho của cải khổng lồ như vậy nằm ngay dưới chân mình?

Trung Đông là một vùng đất tuyệt đẹp cho ta ghé chân thăm thú; nơi đây có nền văn hóa phong phú với bề dày lịch sử lâu đời và lôi cuốn. Một số quốc gia trong khu vực giáp ranh với phía Nam của Châu Âu, chẳng hạn như Ma-rốc hay Tunisia, là nơi giao thoa và náo nhiệt, đồng thời cũng cởi mở hơn so hơn các quốc gia khác ở Trung Đông.

Khi tôi đến thăm Iran theo lời mời của vua Mohammad Reza Pahlavi trước khi ông bị lật đổ. Tôi được sắp xếp cho nghỉ tại một trong những cung điện của vị vua này. Tôi vẫn còn nhớ những tấm thảm ở đó – chúng đẹp đến nỗi ước gì tôi có thể sở hữu chúng. Tôi sẽ treo chúng lên tường để trưng bày. Nhưng tại cung điện này, bạn dẫm chân trên những tấm thảm ấy. Họ có rất nhiều thợ dệt. Khi đến lượt ông đến thăm Singapore, ông đưa cho Tổng thống Benjamin Sheares lúc đó một tấm thảm lớn và cho tôi một tấm thảm nhỏ, cả hai tấm thảm đều có hoa văn tương tự, đều làm bằng tơ lụa. Tấm thảm được tặng cho tôi hiện giờ đang được để tại nhà con trai tôi. Nó được trải trên sàn nhà. Nhưng sau đó, người ta đi chân không lên tấm thảm và các sàn nhà đều sạch sẽ.

Quốc gia ở Trung Đông mà tôi biết nhiều nhất là Ai Cập. Tôi từng lưu lại tại một trong những cung điện của Vua Farouk khi tổng thống Gamal Abdel Nasser Hussein mời tôi đến thăm. Nasser là một người hiện đại và sống khiêm tốn, mặc dù đã không thành công trong việc giải phóng người dân của mình. Ông đã xây dựng đập Aswan với sự giúp đỡ của người Nga, đây là một thành tựu lớn bởi vì con đập này kiểm soát lũ lụt và cung cấp năng lượng. Họ đưa tôi đến con đập này trên một phi cơ riêng và tôi đã ở đó một vài ngày – đây là một nơi rất khô và yên tĩnh. Tôi nghĩ rằng nếu bạn đi đến sa mạc Gobi hay Grand Canyon (Hẻm Núi lớn), có lẽ bạn sẽ có cảm giác tương tự như vậy. Sự khác biệt duy nhất là ở chỗ, khi bạn rời khỏi sa mạc Gobi, bạn sẽ thấy một xã hội nhộn nhịp với nhịp sống sôi động và lao động không ngừng nghỉ. Và khi bạn rời khỏi Grand Canyon, bạn sẽ thấy giấc mơ Mỹ đang hiện ra trước mặt bạn.

Nguồn: Nghiencuuquocte.net

Read more…

Kính Chiếu Yêu

Báo chí om sòm về chuyện "một đi không trở lại" của khách du lịch. Nói vậy là thiếu khách quan, toàn diện, vì rằng chẳng ai thích thú gì khi đi du lịch mà quay lại nơi cũ. Người ta đi để thưởng thức, khám phá cái mới. Giá trị của môi trường du lịch lành mạnh là ở chỗ những lời khen của người đã từng trãi sẽ khích lệ người chưa đi muốn đến VN. Vậy nên, môi trường du lịch lành mạnh mới là chìa khóa của phát triển. Tiếc thay, chúng ta chưa làm được điều đó. Hãy nghe một Việt kiều nói gì khi về thăm quê hương:

[Lời dặn]

Cho dù xã hội có rối ren, xấu xa, bấn loạn tâm đức tiền tài đến đâu đi nữa, có ra ngõ gặp "iêng hùng, thằng khùng, thằng điên, thằng huyên thuyên, thằng khốn" đến đâu đi nữa, thì:

Hãy nhớ rằng, những tấm gương sáng về sự tận tâm, đức hy sinh, lòng yêu nghề, yêu người, chân thật, giản dị và biết sẽ chia càng được trân trọng.

Ngọc trong đá

Pha Lê trong cát

Vàng không lẫn với thau

Hãy rung tim và truyền tải tình thương yêu, cách sống vị tha, giao hoà, thông cảm, chung tay, nghiêng đời cho khốn khó, bớt bon chen mà truyền dạy con em mình.

Gió âm thầm không nói, mà sao núi phải mòn!

Chưa lúc nào hết, cơ hội được khắc phục những vệt lăn oan nghiệt của cơm áo gạo tiền lại nhức nhối như hiện nay.

Về các thành phố lớn, câu tôi được nghe dặn nhiều nhất là: CẨN THẬN GÀI TÚI, KHOÁC TÚI, ĐEO TÚI VÀO NHÉ. SỢ LẮM!

Vĩ mô cái của nợ gì khi xã hội phân hoá giàu nghèo một cách bất an. 

Đồng tiền không còn giá trị thực của nó. 

Đời, chỉ một lần sống.

Chết là hết. Là bụi. Là cát.

Bụi bẩn, làm cay mắt người đang sống!

Những lời dặn tôi nhận được khi trở về Việt Nam, bất kể Hà Nội, Sài Gòn, Nam hay Bắc, Trung Bộ hay Cao Nguyên đều là:

Cẩn thận nhé con (cháu, em...!) , cẩn thận cả đến miếng ăn tôi bỏ tiền ra mua, là sao?

Các Bác có bàn về bộ luật " LỜI DẶN HẰNG NGÀY " này không? 

Giáo dục, y tế, cộng đồng, nghành nào cũng khốn khổ khốn nạn vì đồng tiền.

Trách chi một đứa đánh giày giữa Sài Gòn thịnh vượng! 

Có trách, xin trách tại sao LỜI DẶN MỖI NGÀY MỘT NHỨC NHỐI.

AI KHÔNG NHỤC, VỚI TÔI, TÔI NHỤC KHI NGHE LỜI DẶN KIỂU NÀY.

VÀ THƯƠNG!

Đừng để thuần phong Mỹ tục và văn hoá ngàn đời của một quốc gia trọng nghĩa và khí phách mai một đi chỉ vì...lòng tham đê hèn!

Hãy tỉnh giấc mơ hoa cho Đại Việt hùng cường từ những lời dặn buồn!

 

Những lời dặn bất an và nhức nhối: cẩn thận quá không khi ta đang trong lòng đất mẹ quê hương!

Thu Thuỷ. 4/11/2014

Read more…

ANH ĐƯƠNG

Bài của Ong Bắp Cày bên nhà Tre Làng

Kỳ họp Quốc hội lần này, có anh Đương nổi lên như một hiện tượng vì thẳng thắn và trách nhiệm. Mỗi lời anh chém đều làm cho báo giới phát cuồng!

Nhìn tổng quan, thấy anh Đương phát biểu thẳng tưng. Rất đáng yêu.

Nói về giới Luật sư, anh nói: "luật sư ở VN chỉ bào chữa cho người có tiền". 

Anh nói thế là đúng mẹ rồi, nếu không thì lấy gì mà vả vào mồm? Ấy thế mà giới luật sư giãy nảy lên như đỉa phải vôi. Cái chính là họ luôn nghĩ mình giống như cánh nhà báo, có thượng phương bảo kiếm nên không quen bị ai đó chọc kim vào đít. Các bạn nghĩ đi, người nghèo lấy đe** ra xiền mà thuê với mướn luật sư? Liệu các anh Luật sư có đi cãi chày cãi cối cho dân mà không cầm tiền mãi không? 

Anh Đương nắm luật còn chắc hơn cả Liên đoàn Luật sư. Khi Liên đoàn LS gửi văn bản tới chủ tịch Quốc hội, đề nghi xử lý trách nhiệm của anh. Ngay và luôn, anh phản pháo: "Tôi đọc hết rồi, chuyện quá bình thường! Đó là chuyện của người ta. Không có chuyện phải giải trình gì cả. Chúng ta nên nhớ Hiến pháp đã quy định đại biểu phát ngôn được quyền miễn trừ trách nhiệm". Và "Rõ ràng còn gì nữa. Điều tôi nói ở đây là tiếng nói cử tri và xuất phát từ thực tế. Tôi chưa nói chuyện đúng sai, nhưng đây là dân biểu nói tiếng nói của dân và không phải truy cứu trách nhiệm gì cả.".

Thật buồn là Liên đoàn Luật sư mà lại không nắm được Hiến Pháp, chỉ nỏ mồm là giỏi.

Nói về nghiên cứu trong nông nghiệp, anh cho rằng cần quái gì phải nghiên cứu, tốn cơm áo gạo tiền của dân. Anh chém: "ở Nhật Bản có một tỉnh thuần nông nghiệp, năng suất nông nghiệp cao gấp 150 lần năng suất của ta. Do vậy, tổng thu của địa phương này một năm bằng tổng thu địa phương của cả Việt Nam cộng lại. Sao không sang đấy mà học, có công nghệ gì tốt thì mua về mà áp dụng, nếu cần thì mời họ vào mà hợp tác, đừng có nghiên cứu gì cả mất thời gian. Từ đó phải thay đổi nhận thức hiện đại hóa nông nghiệp, công nghiệp hóa trong nông nghiệp, giống như khoán 10 trước đây, tức là phải có đột phá trong nông nghiệp". Thế là anh lại đúng rồi.

Về chống thất thu thuế, tớ đồng tình với anh: Thứ nhất, Chính phủ cần chỉ đạo các địa phương làm quyết liệt chống thất thu thuế, gian lận thuế, trốn thuế. Nếu làm tốt chỗ này sẽ thu được vài chục nghìn tỷ. Thứ hai, đề nghị Thủ tướng ra chỉ thị năm 2015 giảm 5-10% chi hội thảo, hội nghị, đi công tác nước ngoài… dẫn tới tiết nghiệm được vài chục nghìn tỷ. Thứ ba, giảm bớt bộ máy hành chính và cả các tổ chức đoàn thể.

Riêng khoản thuế khóa này, nếu đại biểu nào thực sự muốn học hỏi, tớ đây sẽ chiều. Làm theo cách của tớ, nước ta sẽ không nghèo. Chỉ có điều, những tay bị thu thuế sẽ kêu lên oai oái và cánh báo chí sẽ lại gào lên nhân danh lòng nhân ái mà bất chấp luật pháp quy định thế nào.

Về giảm biên chế, anh Đương nói: "Tới đây thông qua Luật tổ chức Chính phủ thì tôi đề nghị thu gọn bộ máy hoạt động thì mới tinh giản biên chế được. Tới năm 2020 mới giảm được 100 nghìn thì không thấm tháp gì so với 2,8 triệu công chức, mà nhiều người nói rằng khoảng 1/3 vô dụng, sáng cắp ô đi tối cắp ô về. Đây là công chức ma, ăn lương không làm việc rồi bóc lột dân. Dân không chịu đâu". Điều này anh lại đúng! Nhưng anh chưa dám nói hoặc không dám nói phải giảm biên chế ở chính cái siêu nhà nước kia. Làm được như thế, chắc chắn biên chế sẽ giảm 1/3 và chi ngân sách sẽ giảm được 1/2 so với hiện nay.

Một thảm trạng khác mà chỉ anh Đương mới dám nói: "Hiện nay nhiều người đi học nghề lãnh đạo quá. Mà nếu như nhiều lãnh đạo thế thì chỉ tay năm ngón, thậm chí còn chỉ Đông, Tây, Nam, Bắc. Phấn đấu thành người công chức tận tụy thì ít, nhưng mà ngước lên phấn đấu làm lãnh đạo thì nhiều quá. Dân người ta kêu lắm. Đề nghị Quốc hội xem lại chỗ này, vừa là để chống lãng phí, và cũng là để tìm ra được chung (sai chính tả?) thần tận tụy với sự phát triển của đất nước". 

Liên quan đến chống chống tham nhũng, anh Đương cũng mạnh dạn đề nghị: "Chính phủ phải công khai danh tính dự án nào, công trình nào lãng phí, dở dang để quy trách nhiệm xử lý, chứ cứ để thế này nói gì thì nói thì chỉ là sự rung động trong không khí. Nếu làm tốt chỗ này là hàng nghìn héc-ta, rồi hàng nghìn tỷ. Cộng tất cả các món tôi tham gia thế này thì có hàng trăm nghìn tỷ, quá đủ để tăng lương".

Chuẩn, không có gì để nói.

Anh Đương muôn năm.

Read more…

Mẹ Đốp

Theo BBC, "Nhận xét của một đại biểu Quốc hội trong đó cho rằng luật sư Việt Nam 'chỉ bào chữa cho người có tiền' đã nhận phải phản ứng gay gắt từ giới luật sư trong nước". Và để chứng minh cho sự phản ứng đó, Cơ quan này đã lấy ý kiến của 04 Luật sư mà theo giới thiệu của báo này thì đó là những vị tiêu biểu, nổi tiếng trong giới thầy cãi trong nước. 

Trong đó có hai cái tên mà chỉ cần đọc lên nhiều người đã biết đến, đó là Luật sư Trần Đình Triển - Trưởng Văn phòng Luật sư Vì Dân, Phó Chủ nhiệm đoàn Luật sư TP Hà Nội; Luật sư Hà Huy Sơn, Giám đốc Công ty luật Hà Sơn. 

Về sự nổi tiếng thì tôi cho hai vị này đã quá đủ bởi một điều mang tính tất yếu, tiếng tăm của Luật sư sẽ nổi tiếng theo mức độ thu hút của từng vụ án. Được biết đến với vai trò của thầy cãi trong nhiều vụ án được đánh giá là gai góc, nhạy cảm nên không khó để độc giả biết tên tuổi và lí lịch kèm theo của hai vị này. Nhưng về tư cách của hai vị này thì cần phải xem xét lại một cách nghiêm túc. 

Về Luật sư Hà Huy Sơn thì chắc nhiều người vẫn còn chưa có nhiều thông tin. Tuy nhiên, những ai quan tâm chỉ cần lên Google gõ "Hà Huy Sơn' thì chắc không khó để tìm ra chân dung nhân vật này. "Từng bị xử lý, kiến nghị xử lý nhiều lần", đó là điểm nổi bật nhất về chân dung luật sư này. Trong bài viết "Hà Huy Sơn – Con kền kền trong vụ án Phương Uyên" có đoạn viết: "Làm luật sư có tài và có được sự tín nhiệm của khách hàng ở bất kỳ nước nào cũng là một điều khó khăn. Công việc tranh tụng đòi hỏi luật sư phải có nhiều phẩm chất, ngoài nắm chuyên môn vững, còn đòi hỏi ở người luật sư tinh thần trách nhiệm với thân chủ và sự tôn trọng pháp luật thực sự. Nghề nghiệp này còn đòi hỏi cái tâm của người làm nghề bởi nếu không họ có thể lợi dụng hoàn cảnh và sự thiếu hiểu biết của thân chủ để trục lợi bất chính.

Tất cả những phẩm chất đó người như Hà Huy Sơn không có, bởi nếu có y đã đâu phải chạy theo đám quạ ăn xác chết như vậy. Không có trình độ, nhưng lại muốn có tiền. Cách duy nhất để Sơn ‘kiếm xèng’ là phải liên minh ma quỷ với đám cơ hội chính trị phản động. Dĩ nhiên với Sơn, cãi không phải để bảo vệ thân chủ mà chỉ để lợi dụng cơ hội đứng trước tòa để chống lại luật pháp, bôi nhọ chính quyền. Với những vụ án đó Sơn và những kẻ giống y không cần phải thắng, và vì vậy họ cũng chẳng cần khoản tiền bồi dưỡng nhỏ nhoi từ thân chủ bởi họ đã được nhận tiền từ một nhóm người nấp trong bóng tối, khoản tiền lớn hơn rất nhiều so với việc họ phải lao động chân chính… đó là nhiệm vụ mà đám luật sư ăn xác chết Hà Huy Sơn, Trần Đình Triển và Trần Vũ Hải vẫn làm". 

Dẫn ra những điều này tôi muốn nói rằng, Luật sư Sơn không xứng đáng được bàn luận về một vấn đề mang tính phạm trù đạo đức cũng như phẩm chất cần có của một Luật sư khi hành nghề! Sẽ là kệch cỡm nếu trao gửi sứ mệnh phán xét câu nói của một vị Đại biểu quốc hội vào tay một kẻ thiếu điều đó, dù cho ông Đương bị "vạ miệng' vì một câu nói hớ hênh ấy. 

Về Luật sư Trần Đình Triển thì chắc không cần nói nhiều. Vụ lùm xùm liên quan đến tiền bạc với Công ty ATS đủ cho thấy ông này có cái gì và thiếu cái gì? Cho đến trước khi có một kết luận cuối cùng của cơ quan điều tra tiếp nhận đơn tố cáo của Bà Nguyễn Thị Thoa - Giám đốc của Công ty ATS thì nên chăng Luật sư Triển nên im lặng bởi những điều nói ra có nguy cơ lật tẩy chính bản chất của con người ông!

Xin lược trích một số ý từ hay ho từ bài phát biểu của ông Sơn, ông Triển xung quanh câu nói của Đại biểu Đỗ Văn Đương để những ai quan râm cùng suy xét: 

- Luật sư Trần Đình Triển: "Luật sư chỉ định được nhà nước trả tiền theo quy định của pháp luật. Nếu không có luật sư tham gia tố tụng thì cáo trạng và bản án không có giá trị về mặt pháp lý. Tôi, với vai trò phó chủ nhiệm đoàn luật sư, trong những ngày trực phải ký rất nhiều văn bản để các cơ quan tiến hành tố tụng chỉ định luật sư. Vai trò đó của luật sư không thể thiếu được.Luật sư còn phải tham gia rất nhiều trung tâm tư pháp của sở tư pháp khắp nơi để hỗ trợ những người thuộc đối tượng chế độ chính sách".

- Luật sư Hà Huy Sơn: "Trên thực tế thì cũng đã có rất nhiều người dân nghèo, yếu thế đã được luật sư giúp đỡ. Ví dụ như trường hợp ba bị cáo trong một vụ án ở Bắc Giang về tội 'Tuyên truyền chống nhà nước' theo Điều 88 Bộ Luật Hình sự, ban đầu gia đình họ đều thống nhất mức phí theo thỏa thuận ban đầu với tôi. Sau đó có một bị cáo vì gia đình đến ngày cuối họ lại nói là không có kinh phí nên họ không mời luật sư nữa. Nhưng lúc đó tòa đã cấp giấy chứng nhận bào chữa cho tôi rồi, nên tôi cũng sẵn sàng bào chữa cho anh ta. Đó cũng là một ví dụ cụ thể cho thấy luật sư không phải lúc nào cũng vì tiền".

Read more…

Ngoại giao Con đường Tơ lụa và sự xuyên tạc lịch sử

Tác giả: Tansen Sen | Biên dịch: Phạm Thị Huyền Trang 

Với dòng tiền và đầu tư dồi dào, sáng kiến Con đường Tơ lụa của chính phủ TQ có thể thúc đẩy nền kinh tế của nhiều quốc gia châu Á và châu Âu, miễn là các nước này tự nguyện tuyên bố có mối liên kết với đế chế TQ cổ đại.

Lịch sử đang bị bóp méo

Tháng Chín năm 2013, chưa đầy một năm sau khi đảm nhận vị trí Tổng Bí thư Ban Chấp hành TƯ ĐCS TQ, Tập Cận Bình đưa ra sáng kiến chính sách đối ngoại mới được gọi là “Vành đai Kinh tế Con đường Tơ lụa”. Trong một bài diễn văn tại Đại học Nazarbayev ở Kazakhstan, nhằm kêu gọi hợp tác và phát triển khu vực Á-Âu thông qua sáng kiến Con đường Tơ lụa mới này, Tập Cận Bình đã nêu ra năm mục tiêu cụ thể: tăng cường hợp tác kinh tế, cải thiện kết nối đường bộ, xúc tiến thương mại và đầu tư, tạo thuận lợi cho chuyển đổi tiền tệ, và thúc đẩy sự giao lưu giữa người dân với nhau.

Một tháng sau, tại Hội nghị thượng đỉnh ASEAN-TQ lần thứ 16 được tổ chức ở Brunei, Thủ tướng TQ Lý Khắc Cường đã đề xuất việc xây dựng một “Con đường Tơ lụa trên biển” thế kỷ 21 để cùng nhau thúc đẩy hợp tác hàng hải, kết nối, nghiên cứu khoa học và môi trường, và các hoạt động khai thác hải sản.

Vài ngày sau đó, trong bài phát biểu trước Quốc hội Indonesia, Tập Cận Bình đã lên tiếng ủng hộ ý tưởng này và tuyên bố TQ sẽ đóng góp kinh phí để “phát triển mạnh mẽ quan hệ đối tác hàng hải trong một nỗ lực chung nhằm xây dựng Con đường Tơ lụa trên biển của thế kỷ 21,” kéo dài từ bờ biển TQ đến Địa Trung Hải.

Trong cả hai bài phát biểu trên, Tập Cận Bình đều nhấn mạnh mối liên kết hữu nghị trong lịch sử giữa TQ với các nước trong khu vực và ám chỉ rằng những đề xuất của ông đều hướng đến việc thiết lập lại các mối quan hệ hữu nghị cổ xưa trong một thế giới toàn cầu hóa và hiện đại. Tại Kazakhstan, ông cho rằng sứ thần Tây Hán Trương Khiên đã “gánh vác sứ mệnh hòa bình và hữu nghị” đồng thời mở ra cánh cửa liên lạc Đông-Tây và thiết lập nên “Con đường Tơ lụa”. Tại Indonesia, ông đã tán dương Đô đốc Trịnh Hòa nhà Minh vì đã để lại “những câu chuyện đẹp về mối giao lưu hữu nghị giữa dân tộc TQ và Indonesia”.

Thế nhưng, Tập Cận Bình đã không hề đề cập đến những bi kịch xung đột và nỗ lực nhằm truyền bá một trật tự thế giới dĩ Hoa vi trung (lấy TQ làm trung tâm – NBT). Đồng thời, nhằm khắc họa quá khứ như là một giai đoạn lịch sử không tưởng, mục đích chuyến đi của sứ thần Trương Khiên tới các nước được gọi là Tây Vực cũng bị bóp méo.

Nhà Hán đã phái Trương Khiên đi tìm đồng minh nhằm chống lại Liên minh Hung Nô hùng mạnh, địch thủ hàng đầu của Đế chế Tây Hán. Với các chính sách bành trướng, nhà Hán đã góp phần biến những người Hung Nô du mục thành một thực thể bán nhà nước[1] vốn đã luôn đối đầu với các lực lượng người Hán. Năm 138 TCN, nhà Hán phái Trương Khiên tới Trung Á để tìm người Nguyệt Chi[2] theo hành trình của người Hung Nô trước đó.

Tuy nhiên, sứ mệnh của ông đã thất bại, ông bị người Hung Nô cầm tù và bị ép hôn với một nữ nhân trong tộc. Trốn thoát sau 10 năm bị giam cầm, ông nhận ra rằng người Nguyệt Chi không hề quan tâm đến việc thành lập liên minh quân sự (với nhà Hán để chống người Hung Nô). Đóng góp duy nhất của Trương Khiên cho triều đình nhà Hán là biểu tấu về các thể chế và tộc người trong khu vực Trung Á.

Tương tự, hình ảnh của Đô đốc Trịnh Hòa như là một sứ thần của hòa bình và hữu nghị cũng có vấn đề. Trên thực tế, Đô đốc Trịnh Hòa đã sử dụng vũ lực trong bảy chuyến thám hiểm từ năm 1405 đến năm 1433 tại các vùng lãnh thổ mà nay là Indonesia, Malaysia, Sri Lanka, và Ấn Độ, nhằm phong chư hầu và kiểm soát hành lang chiến lược trên Ấn Độ Dương. Trịnh Hòa đã can thiệp vào việc triều chính của Sri Lanka và Indonesia, sau đó đưa tù nhân về Nam Kinh, kinh đô nhà Minh.

Thực tế ban đầu Hoàng đế Vĩnh Lạc phái Trịnh Hòa ra biển Tây là để nhằm truy lùng đứa cháu trai đã bị chính Vĩnh Lạc soán ngôi, đồng thời truyền bá nền văn minh Trung Hoa. Trong quá trình thám hiểm, Trịnh Hòa đã thu phục rất nhiều vị vua chúa về làm chư hầu dưới trướng của Vĩnh Lạc cùng với các vật phẩm triều cống. Các chuyến đi này sau đó đã bị dừng lại bởi chúng hóa ra là quá tốn kém và, dưới góc nhìn của các triều thần, đã trao quyền quá mức cho một hoạn quan như Trịnh Hòa.

Đế chế Hán đã sử dụng chiến thuật tương tự tại Trung Á, đặc biệt là tại các vị trí chiến lược trên những tuyến đường thương mại. Do đó, chẳng có tuyến đường bộ hay hàng hải nào, gọi chung là Tuyến đường Tơ lụa, cho thấy sự giao lưu hòa bình hoặc thúc đẩy tình hữu nghị thông qua sự hiện diện của Trung Quốc như các bài phát biểu đã nêu.

Chấp nhận lịch sử bóp méo vì kinh tế

Cũng có một vấn đề với thuật ngữ “Con đường Tơ lụa” hay “Tuyến đường Tơ lụa”. Nhà địa lý người Đức Ferdinand von Richthofen đặt ra thuật ngữ này vào năm 1877 để chỉ các tuyến đường bộ thương mại cổ xưa xuyên qua Trung Á. Kể từ đó, nhiều tuyến đường kết nối Trung Quốc với thế giới bên ngoài đều được gọi là “Con đường Tơ lụa” hay “Tuyến đường Tơ lụa”, cho dù tơ lụa không phải là sản phẩm đầu tiên, cũng không phải là sản phẩm được giao dịch nhiều nhất trên bất kỳ tuyến đường nào.

Ngoài ra, được các học giả TQ ra sức sử dụng, thuật ngữ này đã đề cao vai trò của TQ trong các tương tác liên khu vực cận đại một cách vô căn cứ. Điều này là kết quả của việc phớt lờ các ảnh hưởng ngoại lai tới xã hội và kinh tế Trung Quốc trong suốt 2000 năm qua.

Có lẽ, như nhiều người TQ khác, quan điểm của Tập Cận Bình về Con đường Tơ lụa được định hình bởi hệ thống giáo dục của CHND Trung Hoa không chấp nhận việc phân tích phê phán và diễn giải xác đáng các nguồn sử liệu. Có thể Tập Cận Bình chịu ảnh hưởng bởi nguồn gốc gia đình xuất thân gần kinh đô Tây An của TQ cổ đại, hay còn được biết đến trong lịch sử là Trường An, địa danh được sử sách công nhận là điểm khởi đầu của con đường tơ lụa trên bộ. Hoặc Tập Cận Bình không nhận thức được những phản ứng tiêu cực mà việc sử dụng chủ nghĩa tượng trưng văn hóa TQ trong lĩnh vực chính sách đối ngoại đã gây ra ở ngoại quốc. Hoặc cũng có thể ông kiên quyết tiến hành sáng kiến này đến cùng, với sức mạnh kinh tế TQ đã đạt được trong nhiều thập kỷ qua.

Thế nhưng, một số quốc gia vẫn sẵn sàng chấp nhận những câu chuyện lịch sử bị bóp méo vì những lý do kinh tế.

Ví dụ, năm ngoái Chính phủ Sri Lanka đã tiếp nhận một bức tượng Trịnh Hòa mạ vàng như một món quà từ Hiệp hội Quản lý Du lịch Quốc tế của TQ. Hai bên tuyên bố rằng Trịnh Hòa và các cuộc thám hiểm của ông đại diện cho những mối quan hệ thương mại và hòa bình cổ xưa giữa TQ và Sri Lanka. Các chi tiết lịch sử quan trọng đã bị bỏ qua như việc Trịnh Hòa đã thay đổi chế độ vốn có trong khu vực; bắt cóc quốc vương Alaskawera; áp giải ông này về Nam Kinh như một tù nhân. Trịnh Hòa cũng chiếm đoạt Xá lợi răng Phật nổi tiếng tại Kandy, một biểu tượng xa xưa về chủ quyền của Sri Lanka.

Xung đột quân sự cũng đã xảy ra ở Indonesia, nhưng một số tờ báo của quốc gia này lại hoan nghênh đề xuất của Tập Cận Bình và ghi nhận rằng các đề xuất này có thể mang lại “những cơ hội to lớn cho sự phát triển của khu vực”. Một thực tế đã không được nhắc tới là vào năm 1407, Trịnh Hòa đã thay đổi chế độ trên đảo Sumatra bằng cách bắt cóc Trần Tổ Nghĩa, thủ lĩnh địa phương người TQ bị triều đình nhà Minh coi là cướp biển. Sau khi bị hành hình công khai ở Nam Kinh, Trần Tổ Nghĩa bị thay thế bởi một người đại diện cho lợi ích của triều đình nhà Minh trong khu vực. Cũng năm đó, Trịnh Hòa còn can thiệp vào công việc nội bộ của Vương quốc Majapahit trên đảo Java, dường như để làm suy yếu cường quốc khu vực này của Đông Nam Á.

Cũng giống như những xung đột diễn ra trong các khu vực khác với cùng một mục đích là mở ra một trật tự thế giới hài hòa dưới trướng Trung Hoa Thiên tử, những can thiệp quân sự này mới là mục tiêu của các cuộc thám hiểm do Trịnh Hòa dẫn đầu.

Với dòng tiền và đầu tư dồi dào, sáng kiến Con đường Tơ lụa của chính phủ TQ có thể thúc đẩy nền kinh tế của nhiều quốc gia châu Á và châu Âu, miễn là các nước này tự nguyện tuyên bố có mối liên kết với đế chế TQ cổ đại.

Còn đối với TQ, sự thành công của sáng kiến này sẽ mở ra con đường mới cho việc đầu tư nguồn dự trữ tiền tệ khổng lồ của mình, đánh dấu một bước tiến lớn trong công cuộc tái lập trật tự thế giới TQ cổ đại được biết đến dưới tên gọi thiên hạ, đó là, mọi nơi được biết đến trên thế giới này đều thuộc về một thiên mệnh hoàng đế của Trung Hoa. Trật tự thế giới mới này sẽ không chỉ đơn giản là luận điệu suông, mà còn mang những ý nghĩa quan trọng về địa chính trị.

*Tansen Sen là Phó giáo sư tại trường Đại học Baruch, Đại học Tổng hợp Thành phố New York. 

Read more…

5 sai lầm của thế giới đối với Trung Quốc

Trần Kinh Nghị: Lâu nay dư luận quốc tế nói nhiều về sai lầm của TQ trong âm mưu độc chiếm Biển Đông, nhưng không nói về sai lầm của thế giới trước mưu đồ của TQ. Thật ra tình hình Biển Đông sẽ không như ta thấy ngày nay nếu thế giới đã không phạm quá nhiều sai lầm trong quan hệ với Trung Quốc. Dưới đây xin điểm qua một số sai lầm chính.

Sai lầm thứ nhất

- Thế giới thường coi TQ như một nước đông dân nghèo nàn lạc hậu cần được giúp đỡ hơn là phải đề phòng. Lòng vị tha của thế giới, nhất là của các nước Âu, Mỹ đã bị TQ lợi dụng trong suốt nửa thế kỷ qua kể từ khi nước CHNDTH ra đời năm 1949.

Đúng ra đã có một thời kỳ Mỹ và phương Tây đã chống TQ nhưng chỉ vì lý do lo sợ CNCS, mà không thấy nguy cơ của chủ nghĩa dân tộc đại Hán mới là điều đáng sợ nhất. Sau khi TQ thực hiện "mở cửa" cả thế giới đã hồ hởi nhảy vào giúp một cách vô tư...như người giàu giúp kẻ nghèo. Chính nhờ sự đầu tư vốn và khoa học-công nghệ của Hoa Kỳ, Nhật Bản, Pháp, Đức, Anh... và sự rộng lượng của các thể chế tài chính-thương mại thế giới, TQ đã nhanh chóng hội đủ điều kiện để hiện thực hóa mưu đồ bá chủ ấp ủ từ lâu. Một trong những việc đầu tiên mà giới lãnh đạo TQ đặc biệt chú trọng là xây dựng lực lượng hải quân hiện đại để bắt nạt các nước nhỏ quanh biển Đông nhằm ý đồ độc chiếm biển Đông tiến tới giành quyền bá chủ thế giới. 

Sai lầm thứ hai 

- Khi Bắc Kinh công bố đường chữ U, còn gọi là "đường 9 đoạn" hay "lưỡi bò" (vốn chỉ là một bản vẽ tay ngẫu hứng của một viên tướng thời Tưởng Giới Thạch) thì cả thế giới mặc dù thấy vô lý nhưng không nhận ra nguy cơ nguy hiểm nên không có ý thức phải xóa bỏ nó ngay từ trong trứng nước. Mãi đến gần đây khi nhận thấy các lực lượng hùng hậu của TQ đe dọa hòa bình ổn định tại biển Đông thì đã muộn. Cái đường lưỡi bò như trò đùa trẻ con đó nay đã hiện rõ trên bản đồ thế giới với cả những "đốt xương" chạy từ căn cứ Tam Á (đảo Hải Nam) xuống cái gọi là "Thành phố Tam Sa", sắp tới xuống tận bãi Gạc Ma giữa biển Đông, chẳng mấy chốc sẽ xuống tận eo Malacca. 

Tuy vậy, đến giờ phút này thế giới vẫn chưa hề có một biện pháp tập thể nào để đối phó một cách có hiệu quả. Trong khi ASEAN là tập họp của 10 quốc gia trực tiếp bị ảnh hưởng tiếp tục bị chia rẽ thì LHQ dường như bị thôi miên. 

Sai lầm thứ ba

- Tính đến nay có lẽ chưa nước nào hình dung một ngày kia khi biển Đông trở thành "nội thủy" của TQ và tàu bè của bất cứ nước nào qua đây đều phải xin phép và nộp lệ phí cho nhà cầm quyền Bắc Kinh. Tuyến đường hàng hải xung yếu này quan trọng là vậy, nhưng không hiểu sao thiên hạ coi đó là chuyện riêng của một vài nước có tranh chấp biển đảo với TQ, thậm chí không ít kẻ muốn lợi dụng để "đục nước béo cò" kiếm lợi trong quan hệ với TQ. 

Sai lầm thứ tư

- Toàn bộ hệ thống luật lệ và các cơ chế hợp tác quốc tế của thế giới, kể cả hai tổ chức đồ sộ là LHQ và WTO đều bó tay trước những hành động vô lý trắng trợn của một nước thành viên, đó là TQ, bất chấp mọi hành vi vi phạm lớn nhỏ của nước này đối với Luật Biển. luật môi trường, sử dụng vũ khí, vũ lực, quyền mưu sinh của dân chài v.v... Thật trớ trêu khi Mỹ, EU, Nga thường huy động nguồn lực quốc tế để can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia khác, nhưng không hề có hành động tương tự trước TQ. Tất cả những gì mà họ, kể cả Mỹ, làm được cho đến nay chỉ là lời nói (lip service). 

Sai lầm thứ năm

- Thế giới đang chấp nhận TQ như một siêu cường mặc dù nước này không hề có tố chất của siêu cường. TQ hành động như một quốc gia kẻ cướp chỉ cậy sức mạnh bất chấp luật lệ và đạo lý. Cũng là chiến tranh chống VN, nhưng Mỹ dù sao cũng còn biết "phục thiện", nhưng TQ thì vừa dã man tàn bạo vừa thủ đoạn đê tiện đổi trắng thay đen rất "khó chơi". Lối hành xử của TQ khiến ta nghĩ tới một loại chủ nghĩa dân tộc cực đoan như phát xít Đức thời kỳ thế chiến II. 

Trên đây là tóm lược 5 sai lầm cơ bản của thế giới đối với TQ trong vấn đề biển Đông. Chừng nào chưa có sự đồng tâm hiệp lực của toàn thể cộng đồng quốc tế và tiến hành những biện pháp cụ thể đối phó với âm mưu bành trướng bá quyền đại Hán thì hòa bình, an ninh của châu Á và thế giới sẽ còn tiếp tục bị đe dọa bởi Trung Quốc; Việt Nam và Philipin chỉ là hai nạn nhân đầu tiên./.

Read more…