“NGỰA QUEN ĐƯỜNG CŨ” VÀ CHIÊU TRÒ CỦA TRƯƠNG MINH TAM

Mẹ Đốp

Vừa mới ra tù không lâu, khi mà những người thân của Trương Minh Tam chưa quen lắm với sự có mặt trong căn nhà ở một vùng quê thuần nông của huyện Lí Nhân, Hà Nam thì họ lại thấy vắng bóng của gã. Tuy nhiên, khác với lần trước, lần vắng nhà này, Tam không trở về chính cái nơi từng khiến gã nhúng chàm với tội danh lừa đảo chiếm đoạt tài sản công dân; điểm đến của gã chính là Nghệ An, quê hương của người anh "Kết nghĩa" mà gã vừa "nhận vơ" trong những ngày cuối cùng thụ án tại Trại giam số 5 (Yên Định, Thanh Hóa) - tù nhân Đặng Xuân Diệu (1 trong 14 đối tượng trong vụ án "Hồ Đức Hòa và đồng bọn phạm tội "Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân") để lên kế hoạch cho ý tưởng mà tử thuở trong tù Tam và Diệu đã bàn bạc kỹ lưỡng. 

Ý tưởng của Tam là dựng lên câu chuyện xung quanh nhân vật Đặng Xuân Diệu, người được Tam ví như "một “anh hùng” thời hiện đại" với nỗi oan mà thời gian khó lòng gội rửa, hiện đang thi hành án tại trại giam số 5 - Thanh Hóa. Và để rồi Tam sẽ nhân danh việc đòi lại "tự do", "công lý" cho Diệu và đám được gọi với danh xưng là "Tù nhân lương tâm" hòng thu hút sự chú ý của dư luận trong và ngoài nước thông qua việc chủ động tiếp cận với hệ thống các cơ quan báo chí quốc tế như BBC, RFA, RFI, VOA....

Trong câu chuyện được dẫn dắt bởi Tam, Diệu là người rất quả cảm, trước tòa không chịu nhận tội, vào tù không chịu mặc áo của phạm nhân vì cho rằng anh không phạm tội và các nhà chức trách đã bắt nhầm, cố tình dựng lên những bằng chứng giả, bịa đặt hòng biến một người từ không có tội thành có tội. Trong tù, Diệu thường xuyên có các động thái phản đối ra mặt cách đối xử hà khắc của cán bộ Trại giam đối với anh và các phạm nhân khác. Và thay vì xem các hành đồng bất tuân quy đình ấy của Diệu là vô lối, vô nguyên tắc hòng gây sức ép đối với trại giam thì Tam lại xem việc "Diệu không chấp hành các quy định của trại, thường xuyên la hét, kêu gào để mọi người nghe thấy tiếng" là cách chiến đấu của 01 "tù nhân lương tâm" trong trại giam. Rồi Tam cũng đưa ra những số liệu thống kê để cho thấy sự khổ ai đeo vác người tù nhân khổ hạnh ở Diệu: "Bị còng chân trong bể nước, bị cắt cơm 142 lần, nhịn ăn, nhịn uống tận mười ngày”. Tuy nhiên, cái mà Tam không thể nào lí giải nổi với từng ấy khổ ải, khó khăn và cực hình ấy liệu Đặng Xuân Diệu có còn sống hoặc nếu sống thì cũng không khác mấy là chết; nhưng Diệu vẫn sống, vẫn tham gia lao động được cùng với những tù nhân khác? Có hay không sự phi lý đang được Tam dày công dàn dựng xung quanh con người Đặng Xuân Diệu? 

Câu chuyện của Tam đã thu hút sự chú ý "đặc biệt" của những người quen biết Diệu từ trong và ngoài nước. Ấy vậy nhưng, thật bất ngờ khi cái tên Đặng Xuân Diệu vẫn còn tương đối lạ lẫm với những ai quan tâm thì tên tuổi Trương Minh Tam lại nhân cơ hội này được lan truyền. Qua câu chuyện của Tam thì gã chính là người được Đặng Xuân Diệu tin cẩn và phó thác trách nhiệm "đòi lại công lý" cho Diệu, là người giữ mối liên hệ và có thể thay thế Diệu trong những hoạt động bên ngoài. Và ý đồ của Trương Minh Tam bước đầu đã được thực hiện một cách thường tình và có vẻ hợp lý như thế. Rất nhiều người nghe Tam nói vì thế đã tự nguyện thực hiện theo sự sắp đặt của Tam khi hết tụ tập ở Nghi Lộc (quê của Đặng Xuân Diệu) đến kéo người ra tận Trại giam số 5 (Thanh Hóa) để thăm gặp, trương băng rôn, khẩu hiệu tán phát lên mạng internet nhằm khuếch trương thanh thế. Trong đó không ít người là người thân, bạn bè của Đặng Xuân Diệu. Đi theo là số đối tượng a dua, hùa theo trục lợi. Mượn mục đích thăm gặp rồi chụp ảnh tung lên các mạng xã hội, ai tham gia cũng phải có hình để khoe với bàn dân thiên hạ, mong sao các “đàn anh”, “đàn chị” bên ngoài thấy mà bắn cho ít tiền gọi là “tài trợ” các “tù nhân lương tâm”. Mà bên ngoài cũng chỉ mong có vậy liền nhảy vào phê phán, đả kích Việt Nam vi phạm dân chủ nhân quyền, đối xử bất công bằng với các “tù nhân chính trị”.

Thi nhau chụp ảnh ở Trại 5 đưa lên mạng xã hội “đòi tự do” cho Đặng Xuân Diệu.
Có những kẻ không hiểu rõ sự tình cũng “chạy theo thành tích” lên tiếng chỉ trích Nhà nước Việt Nam. Những trò lố như chụp các hình ảnh ký tên, viết thiệp, bưu thiếp,… đòi trả tự do cho ai đó không phải hiếm trên thế giới, nay lại được áp dụng cho một phạm nhân được mang danh yêu nước mà không rõ yêu nước nào?!

Rõ ràng tội lỗi của Đặng Xuân Diệu và đồng bọn đã được chỉ rõ, hình phạt dành cho Diệu như một bài học thích đáng để giáo dục người khác không mắc phải con đường cũ, biết ăn năn hối cải mà làm lại cuộc đời. Bản thân Trương Minh Tam có thể đã có những ngày tháng trong trại giam ở gần với Đặng Xuân Diệu nhưng những gì mà Tam thêu dệt với những tình tiết như vậy thật khó lấy được lòng tin của mọi người, càng làm cho chiêu trò kiếm tiền rẻ mạt của Tam thêm lộ rõ. Chỉ khổ cho người mẹ già của Đặng Xuân Diệu và Đặng Xuân Hà (anh trai Đặng Xuân Diệu) không rõ thực hư bị lợi dụng lội kéo vào các hoạt động của Tam, trở thành những “con cờ” trên bàn cờ của y và đồng bọn.

Đành rằng thật giả nhiều khi lẫn lộn mà người trần mắt thịt không phải ai cũng xem xét tỏ tường. Tuy nhiên có những kẻ từng qua nhiều trường lớp đào tạo, cũng được gọi là có học hơn như Nguyễn Đình Thục (linh mục quản xứ Song Ngọc, Quỳnh Lưu) đã không hiểu rõ lẽ phải, lợi dụng ảnh hưởng của mình để cổ vũ, kích động hậu thuẫn; mượn danh cộng đồng chức sắc giáo phận Vinh xin vào Trại giam số 5 để làm lễ rửa tội cho tù nhân. Đúng là thời buổi kinh tế thị trường, đồng tiền lên tiếng cũng làm cho bao kẻ ít học, lệch lạc tư tưởng phải chạy theo, sẵn sàng bán rẻ lương tâm chỉ vì lợi ích cá nhân, với một chiêu bài quen thuộc: “Đấu tranh cho dân chủ, nhân quyền”. Với Trương Minh Tam, những trò cũ được ngụy trang dưới võ bọc mới sớm muộn cũng bị lột trần, không do ai khác mà chính từ ngay sự dối trá của thâm tâm!

Trong thời đại mà cả dân tộc đang đồng lòng, đoàn kết ngày đêm dốc sức xây dựng đất nước Việt Nam giàu mạnh để sánh vai cùng các cường quốc năm châu, ở đâu đó vẫn còn những kẻ bám đuôi ngoại quốc lừa đảo đồng bào. Có đâu xa đó lại là những người từng quen biết hay ít ra cũng là thân nhân người cùng cảnh ngộ. Thấy thương cho số phận con người đã chịu lắm tai ương nay lại mắc vào vòng quay tội lội. Âu cũng vì lòng thương mà bị lợi dụng, càng thấy bực những kẻ dã tâm kiếm tiền trên nỗi đau của người khác.